De illusie van effectieve preventie en verzuimaanpak:
Fotocredits: iStock Images
Waarom werkgevers blijven investeren in wat niet werkt!
De stijging van langdurig verzuim in Nederland is alarmerend. In 2023 bereikte het langdurig ziekteverzuim een recordhoogte, waarbij psychische klachten zoals burn-out en stress gerelateerde aandoeningen de voornaamste oorzaken waren (TNO, 2023). Werkgevers investeren jaarlijks miljarden in preventieprogramma’s en verzuimbeleid, maar ondanks deze inspanningen blijven de verzuimcijfers stijgen. Dit roept een fundamentele vraag op: waarom blijven organisaties investeren in strategieën die aantoonbaar niet werken?
Onderzoek wijst uit dat veel preventieve interventies en vitaliteitsprogramma’s, slechts een beperkt effect hebben als ze losstaan van een bredere, geïntegreerde aanpak. Ze pakken de diepere oorzaken van werk gerelateerd verzuim niet aan en bieden zelden blijvende gedragsverandering of systeemverandering binnen organisaties. Aan de andere kant blijkt uit evaluaties van re-integratieprogramma’s dat deze vaak te laat worden ingezet en onvoldoende maatwerk bieden, waardoor werknemers langdurig uitvallen en werkgevers uiteindelijk met torenhoge kosten blijven zitten.
De wetgeving rondom verzuim, zoals de Wet verbetering poortwachter, dwingt werkgevers tot actie, maar het beleid is vaak reactief en gefragmenteerd. Dit betekent dat medewerkers pas worden ondersteund wanneer ze al zijn uitgevallen, en dat de gekozen interventies vaak gericht zijn op snelle terugkeer in plaats van duurzame inzetbaarheid (TNO, 2023). Het resultaat is een vicieuze cirkel waarin kosten blijven oplopen zonder structurele verbetering.
Dit artikel laat zien waarom de huidige preventie- en verzuimaanpak tekortschiet. Daarnaast wordt een alternatief gepresenteerd dat wél werkt: een integrale benadering die rekening houdt met alle aspecten van menselijk welzijn en duurzame inzetbaarheid.
De vicieuze cirkel van ineffectieve interventies
Werkgevers en daarmee ook werknmers krijgen vaak trainingen en interventies aangeboden die beloven het ziekteverzuim te verlagen. Denk bijvoorbeeld aan:
Mindfulness-cursussen van een paar sessies zonder structurele integratie in het werkproces.
Vitaliteitsprogramma's met een focus op beweging en voeding, maar zonder aandacht voor de onderliggende psychologische en sociale factoren.
Kortdurende coachingssessies die zich richten op snelle symptoombestrijding zonder diepgaand inzicht in de kernoorzaken.
Re-integratietrajecten die pas laat starten en onvoldoende oog hebben voor de gehele context van de werknemer.
E-learning modules over stressmanagement die losstaan van de werkelijke situatie en werkomgeving van de medewerker.
Het probleem? Deze interventies zijn gefragmenteerd, gericht op symptoombestrijding en negeren de complexiteit van menselijke gezondheid. Ze lijken goedkoper dan integrale trajecten, maar doordat ze onvoldoende effect sorteren, wordt steeds opnieuw geld uitgegeven aan nieuwe interventies. Dit leidt tot een opstapeling van kosten zonder structurele oplossing.
Wettelijke verplichtingen en de kostbare wachttijd
Wanneer een medewerker uitvalt, treedt de Wet verbetering poortwachter in werking. Dit betekent dat:
Binnen zes weken een bedrijfsarts een probleemanalyse opstelt.
Binnen acht weken een Plan van Aanpak moet worden opgesteld.
De werkgever en medewerker periodiek evalueren en bijsturen.
Na één jaar een Eerstejaarsevaluatie plaatsvindt. Pas hier worden veel werkgevers zich bewust van de stijgende kosten.
Na twee jaar volgt een WIA-keuring en kan de werkgever verplicht worden door te betalen.
In de praktijk betekent dit dat een medewerker vaak maanden thuiszit voordat een effectieve interventie wordt ingezet. En als dat gebeurt, zijn het meestal de eerder genoemde kortdurende oplossingen die slechts een tijdelijke pleister plakken.
De financiële impact van langdurig verzuim
Langdurig verzuim is niet alleen een persoonlijke tragedie, maar ook een enorme kostenpost voor werkgevers. Een concreet voorbeeld:
Gemiddeld kost een zieke werknemer €250 tot €400 per dag.
Bij een ziekteperiode van een jaar (220 werkdagen) lopen de kosten op tot €55.000 tot €88.000 per werknemer.
Dit is exclusief kosten voor vervanging, productiviteitsverlies en administratieve lasten.
Gaat de medewerker na twee jaar de WIA in? Dan betaalt de werkgever nog steeds mee via premies en loondoorbetaling.
De REAKIRA-aanpak: duurzaam en effectief
Bij de REAKIRA Herstelacademie werken we met een integraal model gebaseerd op de vier kwadranten van Ken Wilber:
Fysiek welzijn (voeding, beweging, herstelcapaciteit)
Mentaal welzijn (emoties, overtuigingen, copingmechanismen)
Sociale context (relaties, werk, gezin, sociale steun)
Existentiële dimensie (zingeving, waarden, levensdoelen)
Ons traject is intensief en vraagt om een grotere initiële investering dan losse trainingen. Maar wat krijg je hiervoor terug?
Een aanpak die het hele mensbeeld meeneemt en dus niet alleen symptomen bestrijdt.
Een traject dat werknemers duurzaam helpt herstellen en zelfregie geeft.
Minder kans op terugval, waardoor de investering zichzelf op de lange termijn ruimschoots terugverdient.
Medewerkers die zich gehoord en gewaardeerd voelen, wat leidt tot hogere loyaliteit en minder verloop.
De kracht van authentiek leiderschap
Een vaak vergeten, maar cruciale factor in het verminderen van verzuim is authentiek leiderschap. Leidinggevenden spelen een sleutelrol in het welzijn van hun medewerkers. Een manager die:
Open en eerlijk communiceert,
Empathisch leiderschap toont en oog heeft voor de mens achter de medewerker,
Ruimte biedt voor zelfontwikkeling en autonomie,
Een werkomgeving creëert waarin medewerkers zich veilig en gewaardeerd voelen,
zal merken dat medewerkers minder stress ervaren, beter functioneren en zich meer betrokken voelen bij hun werk. Authentiek leiderschap draagt direct bij aan minder verzuim, omdat het de onderliggende oorzaken van stress en uitval aanpakt.
REAKIRA is de expert in het creëren van authentiek leiderschap binnen organisaties. Wij trainen leidinggevenden in bewustwording, zelfreflectie en effectieve communicatie, zodat zij een werkomgeving kunnen bouwen die bijdraagt aan duurzame inzetbaarheid en veerkracht.
De wake-up call voor werkgevers
Werkgevers moeten hun innovatieangst overwinnen en inzien dat de traditionele aanpak niet werkt. Blijven investeren in kortetermijnoplossingen is duurder dan direct investeren in een duurzame oplossing.
In een tijd waarin personeel schaars is, kunnen organisaties het zich niet veroorloven om medewerkers langdurig ziek te laten zijn. Door te kiezen voor een integraal hersteltraject zoals bij REAKIRA, neem je als werkgever niet alleen maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar zorg je er ook voor dat je organisatie financieel gezond blijft.
Wil je meer weten over hoe REAKIRA jouw organisatie kan helpen? Neem contact met ons op. en ontdek hoe je een structurele oplossing biedt voor het ziekteverzuim binnen jouw bedrijf. De tijd van pleisters plakken is voorbij. Het is tijd voor echte verandering.
Samen maken we een verschil.
Gezonde groet,
Dr. Jeroen de Jong
Founder / DGA